ជនជាប់ចោទ០០២ទទួលស្គាល់ការទទួលខុសត្រូវមួយចំណែក
ជនជាប់ចោទនៅក្នុងសំណុំរឿង០០២ ខៀវ សំផន និង នួន ជា នាពេលកន្លងមក។ រូបថត Done និង អ.វ.ត.ក
ភ្នំពេញៈ ជនជាប់ចោទ នួន ជា បងធំទី២ របបខ្មែរក្រហម បានទទួលស្គាល់ដំបូងលើការទទួលខុសក្នុងឋានៈលោកជាអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមក្នុងសវនាការអំពីផលប៉ះពាល់លើជនរងគ្រោះកាលពីម្សិលមិញ។ ចំណែកលោក ខៀវសំផន ក៏បានសុំទោសជនរងគ្រោះផងដែរបើទោះជាលោកថា ខ្មែរក្រហមចាត់ទុកលោកថា ជាបញ្ញវន្តជើងមិនជាប់ដីនិងជាប្រមុខរដ្ឋមានតែឈ្មោះក៏ដោយ។
នួន ជា បានឆ្លើយសំណួររបស់ដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីអំពីរបៀបដែលមេដឹកនាំរបបនេះបាននាំឲ្យប្រទេសកម្ពុជាធ្លាក់ចូលក្នុងមហាសោកនាដកម្មថា៖«ខ្ញុំ ពិតណាស់គឺជាមេដឹកនាំម្នាក់ក្នុងចំណោមមេដឹកនាំដទៃៗទៀតដូច្នេះខ្ញុំមិនច្រានចោលការទទួលខុសត្រូវនេះទេ។ ខ្ញុំសូមចូលរួមទទួលខុសត្រូវមួយចំនួន។ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនមែនជាផ្នែកនៃស្ថាប័នប្រតិបត្តិទេ»។
លោក នួន ជា គាត់បានឆ្លើយតបទៅដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីម្នាក់ទៀតដែលបានបាត់បង់ឪពុកម្តាយដោយសារខ្មែរក្រហមថា៖ «ខ្ញុំមិនគេចវេះការទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្ញុំទេ។ ខ្ញុំកំពុងធ្វើការទទួលខុសត្រូវពីបេះដូងរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំសូមសម្តែងការជួយរំលែកទុក្ខដោយស្មោះត្រង់ចំពោះអ្នកដែលបានបាត់បង់គ្រួសារ»។
ខណៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនភ្លាមៗបានធ្វើការចាក់ផ្សាយអំពីការថ្លែងទាំងនេះរបស់ នួន ជាដែលជាការទទួលស្គាល់ចំពោះការទទួលខុសត្រូវដំបូងមិនធ្លាប់មានក្រុមមេធាវីនិងក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍សាលាក្តី បានសម្តែងសុទិដ្ឋិនិយម ប៉ុន្តែលើកឡើងទស្សនៈអំពីភាពពិសេសនិងទំហំនៃការសារភាពទទួលស្គាល់នេះ។
លោក ឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាបានថ្លែងថាការសារភាពទទួលខុសត្រូវកាលពីម្សិលមិញ គឺជាការទទួលស្គាល់ការទទួលខុសត្រូវទី១ របស់ នួន ជា ក្នុងចំណោមការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នានៅតុលាការប៉ុន្តែ លោកបានបន្ថែមថា នួន ជា ធ្លាប់ថ្លែងស្រដៀងគ្នានេះដែរនៅក្រៅតុលាការកាលពីពេលមុន។
លោក ឆាំង យុ បានថ្លែងថា៖ « នៅពេលអ្នកមើលទៅអ្វីដែលគាត់បានថ្លែងកាលពី១៥ឆ្នាំមុន នៅក្នុងការសន្ទនារបស់គាត់នៅក្នុងបទសម្ភាសរបស់គាត់ គាត់ក៏បានថ្លែងផងដែរថា...ខ្ញុំជាមេដឹកនាំម្នាក់ក្នុងចំណោម មេដឹកនាំដទៃៗទៀត...។ វាមិនមែនជាការសុំទោសទាំងស្រុងទេ»។
សហមេធាវីនាំមុខដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីលោកស្រី Elisabeth Simonneau Fort បានកត់សម្គាល់ថា នួន ជា មិនបានបំភ្លឺច្បាស់អំពីអ្វីដែលគាត់ទទួលស្គាល់ចំពោះការទទួលខុសត្រូវ និងហាក់បីដូចជាបញ្ឆៀងបន្តិច។
លោកស្រីបានចង្អុលទៅការថ្លែងរបស់ នួន ជា ពីការសារភាពទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់ ដែលគាត់ប្រាប់ទៅតុលាការថា៖ «ខ្ញុំទទួលបន្ទុកផ្នែកឃោសនានិងការអប់រំនៅក្នុងបក្សហើយខ្ញុំក៏ទទួលខុសត្រូវផងដែរជាប្រធានគណៈកម្មាធិការសមាជប្រជាជនក្នុងអំឡុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ ចំណែកនៅស្ថាប័នប្រតិបត្តិខ្ញុំគ្មានអំណាចអ្វីទាំងអស់»។
នួន ជា ក្រោយមកបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍វិប្បដិសារីចំពោះឧក្រិដ្ឋដែលបានប្រព្រឹត្តឡើងទាំងចេតនា និងទាំងអចេតនាថាតើខ្ញុំបានដឹងឬមិនបានដឹងអំពីអំពើនោះ»។
លោក ស្រី Simonneau-Fortបានថ្លែងថា ៖ «ខ្ញុំមិនដឹងថា គាត់ទទួលខុសត្រូវដូចម្តេច ឬមិនទទួលខុសត្រូវដូចម្តេចទេ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា វាជាជំហានទីមួយ»។
ទាំងលោកស្រី និងទាំងលោក ស៊ុន អារុណ សហមេធាវីការពារក្តីឲ្យ នួន ជា បានថ្លែងថា វាចម្លែកនៅក្នុងសវនាការអំពីផលប៉ះពាល់លើជនរងគ្រោះនៅសប្តាហ៍នេះដែលភាគីដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីបានសួរទៅចុងចោទត្រង់ៗដែលបានធ្វើឲ្យ នួន ជា ធ្វើការថ្លែងចេញឡើងភ្លាមៗដោយផ្ទាល់ដែលគាត់មិនធ្លាប់ថ្លែងបែបនេះនៅតុលាការកាលពីមុនមក។
លោក អារុណ បានថ្លែងថា៖ «ពេលនេះពួកគេមានភាគីដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីដែលបានសុំឲ្យគាត់ឆ្លើយប្រសិនបើអាចទៅរួចគាត់អាចឆ្លើយភ្លាមៗ»។
កាលពីពេលមុន នួន ជា មិនដែលមានឱកាសនិយាយអំពីការទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់នៅក្នុងតុលាការនោះទេ។
លោក ស្រី Simonneau Fort បានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើលដែលគាត់បានសុខចិត្តឆ្លើយ។ ខ្ញុំគិតថា គាត់នឹងមិនព្រមឆ្លើយទេ។ ខ្ញុំគិតថា នៅទីបំផុត ខៀវ សំផន និងនួន ជា មានការភ្ញាក់ផ្អើលដោយសារឥទ្ធិពលប៉ះពាល់នៃឧក្រិដ្ឋកម្មទាំងនោះហើយពួកគេចង់ឲ្យជនរងគ្រោះស្ងប់ចិត្ត។ វាពិបាកណាស់បើឲ្យពួកគេនៅស្ងៀម»។
លោកស្រីបន្តថា៖ «ខ្ញុំប្រាកដថា មេធាវីរបស់ពួកគេមិនរីករាយខ្លាំងទេ»។ លោកស្រីកត់សម្គាល់ថា ការទទួលស្គាល់លើការទទួលខុសត្រូវនេះគឺពង្រឹងទៅលើសំណុំរឿង របស់ព្រះរាជអាជ្ញា។
សហព្រះរាជអាជ្ញាអន្តរជាតិ លោក Andrew Cayley បានថ្លែងថា ការិយាល័យសហព្រះរាជអាជ្ញាមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយ។
ក្នុងអំឡុងថ្ងៃសវនាការនេះ ជនរងគ្រោះបានរៀបរាប់អំពីភាពអត់ឃ្លានការសម្លាប់សមាជិកគ្រួសាររបស់ពួកគេការរៀបការទាំងបង្ខំការរំលោភ និងទារុណកម្ម។
លោកស្រី Simonneau-Fort បានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំទើបតែនិយាយទៅកាន់ដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីបន្ទាប់ពីការថ្លែងទាំងនោះពីនួន ជានិងខៀវ សំផនក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។ ខ្ញុំដឹងថា ពួកគេមានក្តីរីករាយណាស់ដែលបានឮពាក្យទាំងនេះពីចុងចោទ។ វាសំខាន់ណាស់ដែលគាត់ឆ្លើយបែបនេះ»។
លោក ឆាំង យុ ថ្លែងថា៖ «នៅពេលការស្លាប់ជិតមកដល់មនុស្សយើងត្រូវតែបន់ស្រន់។ ខ្ញុំគិតថា គាត់កំពុងតែងាកមើលក្រោយ ហើយគាត់មានអារម្មណ៍សោកស្តាយ និងធ្វើការសុំទោស»។
លោកឡុង បញ្ញាវុធ មន្ត្រីគម្រោងនៃអង្គការយុតិ្តធម៌នៅកម្ពុជាថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំគិតថា នេះជាជំហានល្អមួយដែលគាត់បាននិយាយក្នុងតុលាការ។ គាត់កំពុងតែទទួលស្គាល់ការទទួលខុសត្រូវច្រើនជាងពេលមុន»៕ PS
__________________
ប្រភព ពី ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍
